Kısa Kesitler Yazılar

Süt Otu Yenir Mi? Tarihsel Bir Perspektif Bir tarihçi olarak, geçmişin sadece eski olaylar değil, günümüzdeki uygulamaları da etkileyen, köklü kültürel izlerle şekillendiğine inanırım. Geçmişin her bir detayına, tıpkı bir dedektif gibi yaklaşmak, bugünü anlamanın anahtarını elimize verir. İşte bu bağlamda, halk arasında “süt otu” olarak bilinen bitkinin yemeklik olup olmadığı sorusu da, geçmişin bir izini taşıyan bir sorudur. Süt otu, halk arasında “sütle ilgili” anlamına gelen bir adı taşırken, tarihsel süreçlerde bitkinin kullanımı ve insanların buna bakışı da zamanla evrim geçirmiştir. Peki, süt otu yenir mi? Bu yazıda, hem tarihsel süreci hem de toplumsal dönüşümleri göz önünde bulundurarak, bu…

Moğol Askerine Ne Denir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Üzerine Düşünceler Ekonomi, temelinde kaynakların sınırlılığına dayanır. Herhangi bir toplumun ya da imparatorluğun büyüklüğü ve gücü, bu sınırlı kaynakları ne şekilde kullandığına, hangi stratejik seçimleri yaptığına bağlıdır. Bir ekonomist olarak, bu sınırlılıklar ve bireysel kararlar arasındaki ilişkiyi analiz ederken, geçmişteki toplumların nasıl hayatta kalmayı başardıkları ve büyüdüklerini görmek önemlidir. Birçok kültürde olduğu gibi, Moğol İmparatorluğu da bu sınırlı kaynakları ne kadar verimli kullandığını gösteren tarihi bir örnektir. Moğol askerlerine verilen isim, onların verimli kaynak kullanımına dayalı stratejik üstünlüklerini yansıtır. Moğol askerine “Kavkaz” veya “Yam” gibi adlar verilmiştir,…

“Size özgü” Ne Demek? Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Sosyal düzenin ve toplumsal yapının nasıl şekillendiği üzerine düşündüğümüzde, sıkça karşımıza çıkan sorulardan biri “size özgü” olmanın ne anlama geldiğidir. İnsanın bireysel kimliği ile toplumdaki rolü arasındaki ilişki, siyasi ve toplumsal yapılarla doğrudan bağlantılıdır. Her bireyin “özgü” olduğu düşünüldüğünde, bu kavram sadece kişisel bir özellik olarak algılanamaz; aksine, toplumsal bağlamda şekillenen güç ilişkileri ve ideolojilerle derin bir etkileşime sahiptir. Peki, toplumsal düzende “size özgü” olmak ne anlama gelir? Bu soruya bir siyaset bilimi çerçevesinden bakarak, iktidar, kurumlar, yurttaşlık ve demokrasi kavramları üzerinden tartışmaya açalım. İktidar ve Meşruiyet: Toplumsal…

Mark Zuckerberg vs Elon Musk Kafes Dövüşü Ne Zaman? Bir Psikolojik Mercek Kafamda bir soru sürekli dönüyor: İki teknoloji devi, Mark Zuckerberg ve Elon Musk, bir kafes dövüşü yapacaklar mı, ne zaman yapacaklar? Bu sorunun teknik cevabı hâlâ yok. Geçmişte gündeme gelen dövüş planları resmî bir tarihe bağlanmadı veya iptal edildi. Zuckerberg 2023’te Ağustos 26 için bir tarih önerdiği iddia edildi, ama Musk bu tarihi onaylamadı ve dövüş hiç gerçekleşmedi. Zuckerberg daha sonra Musk’ın ciddi olmadığını söyleyip konuyu kapattı. ([Ars Technica][1]) Ama bu potansiyel müsabaka, sadece tarih açısından merak uyandırmıyor. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel, duygusal ve sosyal süreçler açısından da ilginç içgörüler…

Yeşil Balgam Antibiyotiksiz Geçer Mi? Hepimizin başına gelmiştir; soğuk algınlığı ya da grip gibi bir hastalık geçirdiğimizde, burnumuz tıkanır, boğazımız kaşınır ve bir süre sonra öksürükle birlikte balgam çıkarma dönemi başlar. Özellikle balgam yeşil renkteyse, “Acaba antibiyotik mi kullanmalıyım?” diye düşünmek oldukça yaygın. Ama gerçekten antibiyotiksiz geçer mi? Hadi gelin, bu soruyu bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayacağı şekilde inceleyelim. Balgam Nedir ve Neden Yeşil Olur? Öncelikle, balgamın ne olduğunu anlamak faydalı olacaktır. Balgam, aslında akciğerlerimizdeki yolların (bronşlar) temizlenmeye çalıştığı bir tür vücut sıvısıdır. Soğuk algınlığı, grip, bronşit gibi enfeksiyonlar sonucu, vücudumuz fazla mukus üretir. Bu mukus, kirli havayı, virüsleri…

Samsun’un Ekonomik Faaliyetleri Nelerdir? Samsun, Karadeniz’in incisi… Hem tarihiyle hem de doğal güzellikleriyle adeta bir cazibe merkezi. Ama Samsun’un sadece plajları ve tarihiyle değil, ekonomisiyle de parıldadığını söylesem? Çoğu insanın aklına ilk gelen şey belki de limanlar, fındık ya da tarım olabilir ama aslında bu şehri daha yakından tanıdığınızda ekonomik anlamda ne kadar çeşitli faaliyetlere ev sahipliği yaptığını fark ediyorsunuz. Ben de zamanında Samsun’a sıklıkla iş seyahatleri yapmış, orada yaşayan tanıdıklarım sayesinde de ekonomisini gözlemlemiş biri olarak, bu şehri anlatmaya karar verdim. Gelin, Samsun’un ekonomik faaliyetlerini birlikte keşfedelim. Tarım ve Fındık: Samsun’un Ekonomisinin Temel Taşları Samsun deyince, benim aklıma ilk…

Roadmix Asfalt: Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir yolculuk yaparken, asfaltın üzerindeki her kıvrım, her yolun çizgisi, bizi bilinçaltımızda bir yerlere götürür. Yolculuklar, sadece fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik bir süreçtir. Bir yolda ilerlerken, düşüncelerimiz, duygularımız ve toplumsal etkileşimlerimiz de aynı şekilde bir yolculuğa çıkar. Peki ya yolun zeminini oluşturan asfalt? Yolda yürürken fark etmediğimiz ama her adımda bizi taşıyan, karşımıza çıkan her engeli aşmamıza yardımcı olan, görünmeyen bir güç. Roadmix asfalt, bu görünmeyen gücün bir yansımasıdır. Ancak, sadece bir malzeme değil, aynı zamanda toplumsal yapıların, insan davranışlarının ve duygusal süreçlerin de bir simgesidir. Bu yazıda, roadmix asfaltı bir malzeme olarak…

İBB Sosyal Destek Yardımı Ne Kadar? — Sosyolojik Bir Bakış Toplumun yarısı kadar görünmez sıkıntılar taşır; yoksunluk, gelir belirsizliği, gelecek kaygısı… Bu yazıya başlarken, “İhtiyaç ne zaman görünür olur?” diye düşündüm. Bazen en büyük ihtiyaç, görünmeyeni görünür kılmak; bazen de bir destek, insanın umut haritasını yeniden çizebilir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından sunulan “sosyal destek yardımı” bu bağlamda salt ekonomik yardım değil — toplumsal eşitsizlik, adalet, güç ilişkileri ve dayanışmanın sürekliliğiyle ilgili bir pratik. Aşağıda, “İBB sosyal destek yardımı ne kadar?” sorusuna yanıt ararken, bu yardımın toplumsal yapılar, normlar ve güç dengeleri bağlamında ne anlama geldiğini birlikte tartışacağım. İBB Sosyal Destek…

Çekilmez Bir İnsan Ne Demek? Felsefi Bir İnceleme Bir insanı çekilmez bulan biri, belki de bir anlığına durup düşünmeli: Nedir bizi birbirimize çekmeyen, bu yıkıcı yargıyı yapmamıza sebep olan? Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi disiplinler bu tür soruları anlamlandırmamıza yardımcı olabilir. İnsan, sadece kendisini değil, başkalarını da anlamak zorunda kalır. Çünkü bazen, karşımızdaki insanın davranışları, söylediği sözler veya hatta sadece varlığı bile, içsel huzurumuzu bozabilir. Ama bu, gerçekten onun ‘çekilmez’ olduğu anlamına mı gelir? Yoksa, bizler bu yargıyı neye göre veriyoruz? Bir insanın çekilmezliğini nasıl tanımlarız? Bu sorular, sadece bireysel değil, aynı zamanda toplumsal değerlerimizin, bilgi anlayışlarımızın ve varoluşsal…

Kepler Kimdir, Neyi Bulmuştur? Kepler. Bu isim, kulağımıza genellikle bir bilim insanı olarak gelir. Ancak aslında, Johannes Kepler, astronomi dünyasında devrim yaratmış bir isim. Konya’nın sakin sokaklarında yürürken, yıldızları ve gökyüzünü daha farklı bir bakış açısıyla görmek istiyorum. Her zaman düşündüğüm gibi, bazen bilimsel açıklamalarla hayatı çözmeye çalışırken, duyguların ve insanlığın da bu açıklamalara nasıl etki ettiğini sorguluyorum. Kepler’i tanımak, aslında hem analitik hem de duygusal bakış açısıyla derinlemesine bir keşif yapmak demek. Peki, Kepler kimdir, neyi bulmuştur? İçimdeki Mühendis: Kepler ve Astronominin Matematiksel Evrimi İçimdeki mühendis, Kepler’i her zaman bir problem çözücüsü, bir hesapçı olarak görür. Kepler, modern astronominin…